Colostrum – siara bydlęca.

Colostrum, znane również jako siara bydlęca, to jeden z najpotężniejszych biostymulatorów stworzonych przez naturę. W poniższym artykule przyjrzymy się unikalnej kompozycji składników aktywnych tej substancji oraz sprawdzimy, jak jej regularne dawkowanie wpływa na odporność i regenerację ludzkiego organizmu..

Czym jest Colostrum?

Colostrum inaczej siara bydlęca to pierwsze mleko produkowane przez ssaki po porodzie. Ze względu na swoje unikalne właściwości jest najcenniejszym pokarmem dla nowo narodzonego potomstwa. Jest bogatszy od późniejszego dojrzałego mleka. Największe stężenie substancji aktywnych utrzymuje się do 2 godzin od porodu. Można powiedzieć, że jest to prawdziwe mleko życia. Kolostrum ma działanie przeciwdrobnoustrojowe, ponieważ wzmacnia ochronę przed patogenami tym samym wspierając odpowiedz immunologiczną przeciwko patogenom.[1] Niektóre składniki takie jak cytokiny, laktoferyna, β-laktoglobulina, α-laktoalbumina są zdolne do wspierania dojrzewania i modulacji układu odpornościowego jednocześnie wzmacniając wzrost komórek i naprawę tkanek. Badania wykazały, że siara jest jedynym naturalnym źródłem transformujących czynników wzrostu alfa i beta (TGF-A i B) oraz insulinopodobnych czynników wzrostu 1 i 2 (IGF-1 i 2). Te czynniki wzrostu mają wyjątkowe właściwości naprawcze mięśni i chrząstek. [2] Poznajmy dokładniej skład kolostrum:

–Laktoferyna to białko o właściwościach antybakteryjnych, przeciwwirusowych i przeciwgrzybiczych, które wiąże żelazo

– Laktoalbumina zawiera aminokwasy egzogenne niezbędne do syntezy białek w organizmie, ma właściwości przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe.

–Laktoglobulina jest bogata w aminokwasy rozgałęzione (VCAA). Oraz pomaga w transporcie wiataminy A i kwasów tłuszczowych, wspomagając ich biodostępność.

–Immunoglobuliny, które wspierają układ odpornościowy.

–Lizozym to enzym o działaniu bakteriobójczym, rozkładającym ściany komórkowe niektórych bakterii.

–Kazeina to białko regulujące gospodarkę wapniową i fosforanową.

–Czynniki wzrostu IGF-1 i TGF-B, które odpowiedzialne są kolejno za stymulacje, wzrost, rozwój komórek oraz regeneracje tkanek, jak i regulacje proliferacji i różnicowania komórek, oraz ich procesy naprawcze.

–Witaminy A, D, E, K oraz z grupy B

–Minerały wapń, fosfor, magnez, cynk

–Kolostrynina to polipeptyd bogaty w prolinę o właściwościach immunomodulacyjnych i neuroprotekcyjnych. Badania sugerują, że poprawia pamięć i funkcje poznawacze, jak i zmniejsza poziom beta-amyloidu czyli białka odpowiedzialnego za powstawanie blaszek amyloidowych w mózgu, które przyczyniają się do rozwoju demencji.

–Laktoza dostarcza energie, ale również wspiera rozwój mikroflory jelitowej poprzez produkcje kwasu mlekowego przez bakterie podczas rozkładu laktozy. Wzmacnia odporność i poprawia wchłanianie minerałów. [3][4][5][6][7]

Colostrum a nietolerancja laktozy.

Osoby z nietolerancją laktozy mogą zastanawiać się nad bezpieczeństwem spożycia kolostrum. Siara pobierana w najkrótszym czasie od momentu porodu zawiera znacznie niższe ilości tego węglowodanu w porównaniu do mleka dojrzałego. W miarę upływu czasu od porodu zawartość laktozy wzrasta. Ze względu na niską zawartość tego cukru, colostrum jest dobrze tolerowane. Badania wykazały, że nietolerancja laktozy nie stanowi przeciwwskazań do suplementacji kolostrum. Istnieją również techniki produkcyjne, które pozwalają na redukcję lub eliminację laktozy. Do takich technik można zaliczyć hydrolizę enzymatyczną, czyli dodanie do produktu enzymu laktazy lub filtrację memnranową, czyli oddzielenie laktozy od pozostałych składników. Warto też przypomnieć czym jest nietolerancja laktozy i odróżnić ją od nietolerancji kazeiny. Nietolerancja laktozy wynika z niedoboru enzymu laktazy, który odpowiada za trawienie cukru obecnego w mleku. Niedobór laktazy prowadzi do objawów od strony przewodu pokarmowego po spożyciu produktów mlecznych. Natomiast w przypadku alergii na kazeinę układ immunologiczny reaguje na białka obecne w mleku, co może prowadzić do reakcji alergicznych.

Kiedy przyjmować colostrum?

Kolostrum ze względu na swoje właściwości ma pozytywny wpływ na funkcjonwanie organizmu u osób w każdym wieku. Siara bydlęca świetnie sprawdzi się u dzieci urodzonych przedwcześnie, ze względu na odbudowę odporności, może być stosowana również jako suplement dla mam karmiących piersią[8]. Badania dowodzą, że krótkotrwała, jak i długotrwała suplementacja kolostrum zapobiega infekcjom górnych dróg oddechowych i łagodzi ich nasilenie.[9] Kolostrum zmniejsza nasilenie stanu zapalnego i obniża poziom osłabienia odporności spowodowanego procesem starzenia się osób starszych, a także poprawia ciśnienie i funkcje kończyn dolnych. [10][11] W kontekście osób starszych warto przypomnieć rolę kolostryniny, jednego ze składników colostrum. Kolostrynina jest obecnie intensywnie badana pod kątem zdolności do blokowania procesów gromadzenia się beta-amyloidu – białka odpowiedzialnego za rozwój demencji.

Jak kolostrum działa na jelita? Kolostrum wspiera śluzówkę jelit i dba o ich prawidłową przepuszczalność. Zapobiega przenikaniu szkodliwych substancji do krwiobiegu. Regularne spożywanie colostrum może pomóc w regulacji perystaltyki jelit co przyczynia się do prawidłowego trawienia. Sportowcy mogą sięgać po colostrum po intensywnym treningu w celu przyśpieszenia regeneracji mięśni. Osoby z problemami skórnymi również znajdą pomoc w colostrum.

Colostrum dla dzieci

Każdy rodzic chce jak najlepiej dla swojego dziecka. Colostrum to nic innego jak siara, czyli pierwszy pokarm noworodka. Nie ma nic bezpieczniejszego niż to, co przygotowała dla nas mama. Siara ludzka i bydlęca mają wiele podobieństw. [12] Na temat tej niezwykłej substancji dla dzieci powstaje coraz więcej badań, co tylko pokazuje bogate zastosowanie u najmłodszych. Colostrum dzięki laktoferynie jest szczególnie istotne u dzieci zagrożonych niedokrwistością z powodu niedoboru żelaza. Dzięki czynnikom wzrostu wspiera rozwój i dojrzewanie przewodu pokarmowego. Swoje zastosowanie znajdzie również u dzieci cierpiących na biegunki infekcyjne. [13] Śmiało można stwierdzić, że colostrum zmniejsza częstotliwość występowania infekcji górnych dróg oddechowych, jak i zwiększa odporność. [14] Przeciwskazaniem do stosowania colostrum u dzieci są indywidualne nietolerancje i alergie w tym alergia na białka mleka krowiego.

Jak długo można przyjmować colostrum?

Badania sugerują, że kolostrum może być przyjmowane krótkotrwale (4-8 tygodni) w celu wsparcia układu odpornościowego lub długotrwale (3-6 miesięcy), w ramach profilaktyki zdrowia. Decyzja o długości suplementacji powinna być dostosowana indywidualnie do potrzeb pacjenta. W celu wsparcia odporności zaleca się przyjmować od 500 – 1000 mg na dobę, dla osoby dorosłej. Należy pamiętać, że zalecenia dotyczące długości suplementacji mogą być mocno zróżnicowane.

Jak przyjmować colostrum w proszku?

Najczęściej wybieraną formą podawania kolostrum jest proszek. Warto jednak pamiętać o kilku zasadach, aby w pełni wykorzystać jego prozdrowotne właściwości.

• Na pusty żołądek: Zaleca się przyjmowanie colostrum 20–30 minut przed posiłkiem lub minimum 2 godziny po nim. Pozwala to bioaktywnym składnikom (jak immunoglobuliny) uniknąć degradacji przez kwas żołądkowy i szybciej dotrzeć do jelit.
• Temperatura płynu: Proszek należy mieszać z wodą, mlekiem lub jogurtem o temperaturze pokojowej lub letniej (poniżej 40-45°C). Gorące napoje niszczą białka odpornościowe zawarte w siarze.
• Metoda podania:
  • Klasycznie: Rozpuść porcję w niewielkiej ilości wody lub mleka.
  • Dla lepszego wchłaniania: Przytrzymaj proszek chwilę w ustach przed połknięciem, co pozwala na kontakt z błonami śluzowymi.
  • Z posiłkiem (dla dzieci): Jeśli smak jest problemem, proszek można wymieszać z chłodnym jogurtem lub smoothie.

Colostrum w proszku czy kapsułkach? Co wybrać?

Jakie colostrum wybrać? Decyzja o wyborze formy suplementacji kolostrum powinna być indywidualna dla każdego pacjenta i polegać na jego preferencjach. Kapsułki i tabletki zapewniają wygodę suplementacji i dla wrażliwych osób niwelują smak kolostrum. Proszek sprawdzi się w konieczności precyzyjnego dobrania dawki i umożliwia dodanie suplementu do różnych pokarmów czy napojów. W obu wariantach należy zwrócić uwagę na proces produkcji i przechowywania kolostrum. Ma to ogromne znaczenie dla zachowania jego bioaktywnych składników. W ostatnim czasie na rynku pojawiło się kolostrum w formie tabletek do ssania dla dzieci.

Informacje zawarte w tekście nie stanowią porady medycznej. Przed rozpoczęciem stosowania jakiegokolwiek suplementu diety, w tym colostrum, należy skonsultować się z pracownikiem służby zdrowia.

Bibliografia:

[1] TT Wheeler, AJ Hodgkinson, CG Prosser, SR Davis: Immune components of colostrums and milk: a historical perspective. J Mammary Gland Biol Neoplasia 12 (4), 237-47 (2007) DOI: 10.1007/s10911-007-9051-7

[2] Colostrum and its benefits: a review F.O Uruakpa, M.A.H Ismond, E.N.T Akobundu Department of Food Science, University of Manitoba, Winnipeg, Manitoba, R3T 2N2, Canada Received 1 October 2001, Revised 19 February 2002, Accepted 22 February 2002, Available online 4 June 2002.

[3]Elfstrand, L., Lindmark-Månsson, H., Paulsson, M., Nyberg, L., & Åkesson, B. (2002). Immunoglobulins, growth factors and growth hormone in bovine colostrum and the effects of processing. International Dairy Journal, 12(11), 879-887.

[4]Playford, R. J., MacDonald, C. E., & Johnson, W. S. (2000). Colostrum and milk-derived peptide growth factors for the treatment of gastrointestinal disorders. The American Journal of Clinical Nutrition, 72(1), 5-14.

[5]Pakkanen, R., & Aalto, J. (1997). Growth factors and antimicrobial factors of bovine colostrum. International Dairy Journal, 7(5), 285-297.

[6]Kawase, H., Hashimoto, H., Hosoda, M., Morita, H., Hosono, A. (2000). Effect of administration of bovine lactoferrin and lactoperoxidase on the intestinal flora of mice. Journal of Dairy Science, 83(10), 931-939.

[7]Janusz, M., & Lisowski, J. (1993). Proline-rich polypeptide (PRP)–an immunomodulatory peptide from ovine colostrum. Archivum Immunologiae et Therapiae Experimentalis, 41(5-6), 275-279.

[8]Ahnfeldt A.M., Hyldig N., Li Y., Kappel S.S., Aunsholdt L., Sangild P.T., Zachariassen G. FortiColos—a multicentre study using bovine colostrum as a fortifier to human milk in very preterm infants: Study protocol for a randomised controlled pilot trial. Trials. 2019;20:279. doi: 10.1186/s13063-019-3367-7.

[9]Hałasa M., Skonieczna-Żydecka K., Machaliński B., Bühner L., Baśkiewicz-Hałasa M. Sześć tygodni suplementacji siarą bydlęcą skutecznie zmniejsza częstotliwość występowania objawów URTIs i grawitację do 20 tygodni u dzieci w wieku przedszkolnym. Składniki odżywcze. 2023;15:3626. doi: 10.3390/nu15163626.

[10]Chae A., Aitchison A., Day AS, Keenan JI Siara bydlęca wykazuje działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne w modelach in vitro zapalenia i zakażenia jelit. J. Funct. Foods. 2016;28:293–298. doi: 10.1016/ j.jff.2016.11.016.

[11]Duff WR, Chilibeck PD, Rooke JJ, Kaviani M., Krentz JR, Haines DM Wpływ suplementacji siarą bydlęcą u osób starszych w trakcie treningu oporowego. Int. J. Sport Nutr. Exerc. Metab. 2013;24:276–285. doi: 10.1123/ ijsnem.2013-0182.

[12] Thapa BR. Health factors in colostrum. Indian J Pediatr. 2005 Jul;72(7):579-81. doi: 10.1007/BF02724182. PMID: 16077241.

[13] Huppertz, Hans-Iko; Rutkowski, Stefan; Busch, Dirk H.; Eisebit, Reinhard; Lissner, Reinhard; Karch, Helge. Bovine Colostrum Ameliorates Diarrhea in Infection with Diarrheagenic Escherichia coli, Shiga Toxin-Producing E. coli, and E. coli Expressing Intimin and Hemolysin. Journal of Pediatric Gastroenterology & Nutrition 29(4):p 452-456, October 1999.

[14]Hałasa, M.; Skonieczna-Żydecka, K.; Machaliński, B.; Bühner, L.; Baśkiewicz-Hałasa, M. Six Weeks of Supplementation with Bovine Colostrum Effectively Reduces URTIs Symptoms Frequency and Gravity for Up to 20 Weeks in Pre-School Children. Nutrients 2023, 15, 3626.